در برنامهریزی برای تابستان به این ۵ نکته توجه کن
احسان خانمحمدی، مشاور حوزهی نوجوان:
یادت میآید تابستان پارسال چه نقشههایی کشیده بودی و چه کارهایی میخواستی بکنی؟ شاید قرار بود یک زبان جدید یاد بگیری، یا به کلاس رباتیک بروی یا یک رشتهی ورزشی را تا سطح حرفهای دنبال کنی. اما بعد از اینکه چند هفته از تابستان گذشت، دیدی خیلی از آن برنامهها در حد همان نقشه باقی ماندند و عملی نشدند.
اگر این تجربه برایت آشناست، نگران نباش. مشکل از تو یا ارادهات نیست، مشکل از برنامهای است که برای یک ربات نوشته شده بود، نه برای خود واقعیات!
ما وقتی قرار است برای تابستان برنامهریزی کنیم، معمولاً سراغ الگوهای آماده و تکراری میرویم. یعنی نگاه میکنیم دیگران در چه کلاسهایی شرکت میکنند و چه فعالیتهایی را دنبال میکنند، بعد همانها را انجام میدهیم.
اما اگر درست نگاه کنیم میبینیم که ۹۳ روز تعطیلی، فرصت بینظیری است تا به جای کپیکردن از روی دست دیگران، نقشهی راه خودمان را بکشیم. اینطوری تابستان جذابتر است، نه؟
حالا در این مقاله میخواهیم قدم به قدم یاد بگیریم که چطور یک تابستان شخصیسازیشده، فقط و فقط برای خودمان، بسازیم. پس در برنامهریزی برای تابستان به این ۵ نکته توجه کن:
قدم اول: کاری را بکن که از جنس خودت باشد
قبل از اینکه یک لیست بلندبالا از انواع کلاسها و فعالیتها برای خودت بنویسی، باید ببینی چه کاری دقیقاً از جنس تو است. کاری که وقتی آن را انجام میدهی متوجه گذشت زمان نمیشوی، گرسنگی را فراموش میکنی و حتی متوجه نمیشوی که کسی دارد صدایت میزند!
برای پیدا کردن این علاقهی واقعی، از خودت بپرس: «اگر قرار بود هیچکس از کارهای این تابستان من باخبر نشود و هیچ عکسی از آن در شبکههای اجتماعی منتشر نکنم، آنوقت دلم میخواست چه کاری انجام بدهم و چه مهارتی را یاد بگیرم؟» شاید این کار، ساختن یک عروسک نمایشی باشد، شاید خواندن کتابهایی جذاب باشد که خیلی وقت است در قفسهی کتابخانه منتظرت هستند، شاید هم دلت بخواهد تدوین ویدئو را یاد بگیری.
یادت باشد فرقی ندارد این کار چه باشد، مهم این است که از جنس خودت باشد و در همهی لحظههایی که آن کار را میکنی احساس کنی خودِ خودت هستی.
قدم دوم: هنگام برنامهریزی برای تابستان، خواستههای دیگران را کنار بگذار!
یکی از بزرگترین تلههایی که زمان برنامهریزی برای تابستان ممکن است دچارش شوی، افتادن در دام «خواستههای دیگران» است. گاهی ما در کلاسهایی ثبتنام میکنیم، فقط به این دلیل که دوستانمان آنجا هستند، یا چون جامعه به ما القا میکند که یادگیری فلان مهارت «کلاس دارد»!
برای اینکه برنامهی امسال مال خودت باشد، باید با خودت روراست باشی و به خودت جواب بدهی که: «ارزشهای واقعی تو چه هستند؟ آیا به دنبال خلقکردن هستی یا میخواهی فقط وقتت را پر کنی؟ یا اینکه هرجا دوستانت میروند همراه با آنها باشی؟»
وقتی برای شرکتکردن در یک کلاس انگیزهی درونی داشته باشی، حتی در روزهای گرم مرداد هم برای رفتن به کلاس انرژی داری. اما اگر هدفت فقط تأیید گرفتن از دیگران باشد یا اگر صرفاً بخواهی با دوستانت باشی تا خوش بگذرد، با اولین سختی که از راه برسد جا میزنی.
پس شجاع باش و فعالیتهایی را انتخاب کن که با ارزشهای خودت همخوان هستند.
قدم سوم: مدل انرژیگرفتنت را بشناس
مدل انرژیگرفتن همهی آدمها شبیه به هم نیست. بعضیها وقتی در جمع دوستان، باشگاه یا کلاسهای گروهی هستند، انرژیشان کامل میشود اما بعضی از آدمها برای اینکه دوباره انرژی بگیرند نیاز دارند در گوشهی دنج و آرام خلوت خودشان، با خودشان، تنها باشند.
اگر جزو افراد گروه اول هستی، برنامههایی که برای تابستانت انتخاب میکنی باید پر از فعالیتهای تیمی و گروهی باشد. اما اگر جزو افراد گروه دوم هستی و از شلوغی زیاد خسته میشوی، نیازی نیست خودت را مجبور کنی هر روز در کلاسهای شلوغ شرکت کنی. تو میتوانی بیشتر زمانت را به پروژههای فردی، مطالعه، نویسندگی یا یادگیری آنلاین اختصاص بدهی.
وقتی مدل انرژیگرفتنت را بشناسی دیگر وسط تابستان از فعالیتهایی که داری میکنی خسته و دلزده نمیشوی و برنامههایت را نصفهونیمه رها نمیکنی.
قدم چهارم: قانون ۲۰ ساعت را اجرا کن
ما خیلی وقتها دوست داریم مهارتی جدید را یاد بگیریم، اما یک ترس پنهان مانعمان میشود: ترس از اشتباهکردن یا به اصطلاح خودمانی، ترس از سوتیدادن. ما فکر میکنیم اگر قرار است مهارت جدیدی را یاد بگیریم باید از همان روز اول عالی باشیم!
اینجاست که یک ترفند فوقالعاده به نام «قانون ۲۰ ساعت» به کمکمان میآید. تحقیقات نشان میدهد برای رسیدن به سطحی قابل قبول و اولیه در هر مهارت جدید (مثل نواختن یک ساز، یادگیری یک زبان یا برنامهنویسی)، فقط به ۲۰ ساعت تمرین متمرکز نیاز داری. ۲۰ ساعت در کل تابستان یعنی روزی کمتر از ۱۵ دقیقه!
پس این فرصت ۲۰ ساعته را از خودت دریغ نکن. مهم نیست اگر در این ۲۰ ساعت تمرین خرابکاری کنی، اشتباه کنی و اصلاً عالی نباشی. مهم این است که شروع کنی. همین شروعکردن است که ترس از یادگیری را از بین میبرد.
قدم پنجم: جادوی «بیحوصلهشدن و هیچ کاری نکردن»!
یکی از اشتباهات رایجی که معمولاً هنگام برنامهریزی به آن دچار میشویم این است که فکر میکنیم باید همهی ساعتهای روز را پر کنیم. ما فکر میکنیم اگر در روزهای تابستان حتی یک ساعت هم بیکار باشیم، وقتمان را تلف کردهایم. اما جالب است بدانی ذهن ما برای خلاقبودن، به زمانهای خالی و حتی «بیحوصلگی» نیاز دارد.
وقتی مغزمان با هیچ اطلاعاتی از بیرون (مثل موبایل، تلویزیون یا کلاس) بمباران نمیشود، تازه شروع به پردازش افکار و ایدههای جدید میکند. پس در برنامهی تابستانیات، حتماً زمانهایی را برای «هیچ کاری نکردن» در نظر بگیر. اجازه بده بیحوصله شوی! دقیقاً در همین لحظات است که بهترین ایدهها برای پروژههای شخصی یا حل مشکلات به ذهنت میرسند.
برنامهریزی برای تابستان، یک نقشهی راه است نه یک زندان!
یادت باشد که برنامهریزی برای تابستان شبیه به یک دفترچهی راهنماست تا مسیر را گم نکنی، نه یک زندان با قوانین سختگیرانه! قرار نیست این برنامه تو را محدود کند یا اگر یک روز نتوانستی طبق آن پیش بروی، احساس عذاب وجدان کنی.
برنامهات را بنویس، اما هر زمان که احساس کردی به تغییر نیاز دارد، با خیال راحت آن را ویرایش کن. مهم این است که پایان شهریور احساس کنی این سه ماه را زندگی کردهای، نه اینکه فقط آن را گذراندهای.
راستی، اگر دوست داشتی، خوشحال میشویم که در بخش نظرات این مقاله برایمان بنویسی که امسال تصمیم داری چه گنجی را در تابستانت کشف کنی.
