قدمهایی که باید قبل از ورود به دبیرستان برداری
یاسمن رضائیان، سردبیر/ احسان خانمحمدی، مشاور حوزهی نوجوان:
دانشآموز نهم بودی و امسال داری به پایهی دهم میروی؟ خب حتماً تا الآن رشتهی تحصیلیات را انتخاب کردهای. اما این روزها در چه حالی؟ منتظر نشستهای تا تابستان تمام شود و از پاییز، سر کلاسهای پایهی دهم بنشینی؟ همین؟!
بعد از انتخاب رشته، کار تمام نمیشود؛ تازه شروع میشود! برای اینکه بدانی در این روزهای باقیمانده از تابستان باید چه کار کنی تا با آمادگی وارد سال تحصیلی شوی، این مطلب را دنبال کن.
این تابستان، سکوی پرتاب تو است
خیلیها فکر میکنند بعد از مشخصشدن نتیجهی هدایت تحصیلی، دیگر فقط باید منتظر شروع دبیرستان دورهی دوم بمانند. اما واقعیت این است که تابستان، نقطهی توقف نیست، یک فرصت طلایی است. فرصتی برای اینکه خودت را برای دنیای جدیدی آماده کنی که در آن، نقش اصلی را خودت بازی میکنی.
این تابستان همان زمانی است که تو را از نوجوانی که تا به امروز بودی به نوجوانی آگاهتر، مستقلتر و آمادهتر برای سالهای بعد تبدیل میکند. حالا، برای استفادهی هوشمندانه از روزهای باقیمانده از تابستان، سه قدم مهم باید برداری:
۱. «انتخاب»ات را دوباره بررسی کن
درست است که رشتهات را انتخاب کردهای و در پایهی دهم هم ثبت نام کردهای، اما هنوز باید این رشته را بررسی کنی تا بیشتر از قبل به آن آگاه باشی. پس:
- با کسانی که این رشته را انتخاب کردهاند و این مسیر را رفتهاند گفتوگو کن.
- باز هم دربارهی رشتهات اطلاعات به دست بیاور. سعی کن برای این کار منابع معتبر را پیدا کنی.
- علاقهها و تواناییهایت را دوباره زیر و رو کن. اگرچه این رشته برایت مناسب است اما شاید بخشی از آنچه که دوست داری، در برنامههای مدرسه و کتابهای درسی پیدا نشود. چیزهایی مثل: موسیقی، نقاشی، فیلمسازی یا ورزش، برنامهنویسی، طراحی دیجیتال یا کار داوطلبانه.
مهم است به این علاقهمندیها که در مدرسه زمینهای برایشان وجود ندارد، پاسخ بدهی. بگرد و ببین کجا چه بستری برایت فراهم است تا در کنار درسها به این علاقهمندیها هم بپردازی. شاید در یکی از همین تجربهها، چیزی را کشف کنی که مسیر آیندهات را شکل دهد.
۲. ذهنت را برای ورود به دبیرستان آماده کن
دبیرستان دورهی دوم فضای متفاوتی دارد. درسها تخصصیتر و عمیقتر میشوند، مسئولیتها بیشتر میشود و انتظارات بالاتر میرود. اگر بدون آمادگی وارد این مقطع شوی، ممکن است سردرگم شوی یا در درسهایت افت کنی.
پس برای اینکه ذهنت را برای ورود به دبیرستان دورهی دوم آماده کنی:
- اگر در بعضی از درسهای نهم ضعف داشتی، حالا وقت جبران است تا آن مشکلات را به پایهی دهم نبری.
- میتوانی به مفاهیم مهم کتابهای پایهی دهم نگاهی بیندازی و بدون فشار یا وسواس، کمی دربارهی آنها جستوجو و مطالعه کنی.
برای این کارها میتوانی از ویدئوهای آموزشی، پادکستها یا کلاسهای سبک آنلاین استفاده کنی تا یادگیریات هم لذتبخش شود و هم فرسایشی نشود.
۳. مهارتهای بهدرد بخور و کاربردی را یاد بگیر
دنیای امروز فقط به کسی که نمره میگیرد نیاز ندارد، بلکه به کسی نیاز دارد که بلد باشد مسئله حل کند، با دیگران همکاری کند، زمانش را مدیریت کند و با کمک تفکر انتقادی تصمیم بگیرد. تابستان، بهترین زمان است که شروع کنی این مهارتها را یاد بگیری. مهارتهایی مثل:
- مدیریت زمان و برنامهریزی
- حل مسئله و تفکر انتقادی
- کار گروهی و گفتوگو
اینها مهارتهایی هستند که نه با امتحان سنجیده میشوند و نه در کارنامه برایشان نمرهای ثبت میشود، ولی در دبیرستان و در زندگی آیندهات بسیار تأثیر دارند.
خودشناسی هنوز تمام نشده، حتی شروع هم شده!
خیلی از نوجوانها فکر میکنند،در این مقطع از زندگیشان، خودشناسی فقط به کار انتخاب رشته میآید. اما واقعیت این است که تو تازه وارد مرحلهی مهمتری از شناخت خودت شدهای.
حالا قرار است بفهمی چطور بهتر یاد میگیری و کدام توانمندیها در تو قویتر است. شناخت خودت، به تو کمک میکند مسیرت را آگاهانهتر بسازی و از رشتهات بهترین استفاده را ببری.
برای اینکه این مرحله از خودشناسی را شروع کنی، سه قدم مهم پیش رویت است:
۱. کشف کن چه چیزی تو را خوشحال میکند
آیا از یاد گرفتن چیزهای تازه لذت میبری؟ یا از کمک به دیگران؟ یا از طراحیکردن و ساختن؟ شادیهای درونی تو سرنخهایی مهم دربارهی آیندهات هستند. چون مشخص میکنند چه سبک زندگی و چه فعالیتهایی را باید انتخاب کنی.
هنوز نمیدانی شادیهای درونیات کدامند؟ نگران نباش. با کمک پرسشنامهی «شادیهای تابستانه»ی نوبرنا، میتوانی بفهمی چه فعالیتهایی واقعاً به تو انگیزه و انرژی میدهند. وقتی مسیر تحصیلیات را با شادیهای درونیات هماهنگ کنی، یادگیری برایت لذتبخشتر میشود.
۲. قبل از ورود به دبیرستان سبک یادگیریات را پیدا کن
یادگیری فقط به درسخواندن محدود نمیشود. یادگیری به شیوههای دیگری هم میتواند خودش را نشان بدهد. مثلاً میتواند در پروژههای گروهی یا در کار کردن با دستها نمود پیدا کند. پیدا کن تو با چه روشی بهتر یاد میگیری: با کار گروهی؟ با ساختن به کمک دستها؟ با خواندن؟ با تماشا کردن فیلم؟ یا شاید هم با تجربهکردن؟
پرسشنامهی «تجربهورزی تابستانه» به تو کمک میکند تا سبک یادگیریات را بهتر بشناسی؛ اینکه چه جنس فعالیتی، فردی یا گروهی، فکری یا عملی، بیشتر به دردت میخورد.
۳. قبل از ورود به دبیرستان کشف کن چه توانمندیهایی داری
هرکسی توانمندیهایی دارد که اگر درست از آنها استفاده کند هم در تحصیل و هم در شغل و زندگی موفق میشود. اما قبل از اینکه بخواهی از این توانمندیها استفاده کنی لازم است اول آنها را کشف کنی.
در نوشتن قوی هستی؟ یا در طراحی و تصویرسازی؟ در ریاضیات؟ یا در درسهای زبانی؟ شاید توانمندی تو در ارتباط برقرار کردن با دیگران باشد؟
پرسشنامهی «هوشهای تابستانه»ی نوبرنا به تو کمک میکند بفهمی کدام تواناییها در تو برجستهترند و چطور میتوانی از آنها در مسیر تحصیلی و در زندگی آیندهات استفاده کنی.
اگر این سه مرحله را با دقت طی کنی، یعنی اگر به این سه پرسشنامه بادقت و حوصله پاسخ بدهی، کمکم تصویری روشنتر از خودت پیدا میکنی. و این تصویر روشن از خودت دقیقاً همان چیزی است که باعث میشود در دبیرستان سردرگم نشوی و با انگیزه پیش بروی.
تفریحکردن را فراموش نکن!
تفریحکردن بخش مهمی از رشد ذهن تو است. ذهنت باید فرصت بازیابی داشته باشد تا برای سال جدید آماده شود. پس در روزهای باقیمانده از تابستان تفریح هم بکن اما حواست باشد که تفریحات هوشمند باشد تا از مسیر اصلیات دور نشوی.
تفریح هوشمند یعنی فعالیتهایی را انتخاب کنی که هم حالات را خوب میکنند و هم به رشد ذهنی یا جسمیات کمک میکنند. مثل طبیعتگردی، بازیهای فکری، دورهمیهای هدفمند یا کارهای داوطلبانه.
اینطوری برای شروع سال تحصیلی آمادهتری. موفق باشی!
