صحبتکردن دربارهی نمرهی بد
یاسمن رضائیان، سردبیر/ احسان خانمحمدی، مشاور حوزهی نوجوان:
خیلی از ما ممکن است در مدرسه برای یکبار هم که شده نمرهی بدی گرفته باشیم. در این وضعیت، نگران واکنش پدر و مادرمان هستیم. برای همین نمیدانیم چطور باید این موضوع را به آنها بگوییم.
حالا که داریم به روز کارنامهگرفتن نزدیک میشویم خوب است یاد بگیرید چطور باید به والدینتان اطلاع بدهید نمرهی بدی گرفتهاید. این کار مراحلی دارد که در این مقاله میخواهیم به آن بپردازیم.
مرحلهی اول: خودتان را آماده کنید
شکست را بپذیرید و قبول کنید که ضعیف عمل کردهاید. وقتی این واقعیت را بپذیرید میتوانید آرامشتان را حفظ کنید. البته منظور از آرامبودن این نیست که بیخیال باشید. منظورمان این است که مضطرب و عصبانی نباشید. چون اگر عصبانی و مضطرب باشید از حل مسئله و جبران مشکل دور میشوید.
برای اینکه بتوانید آرامشتان را حفظ کنید این کارها را انجام بدهید:
- نفس عمیق بکشید و روی افکار خوب تمرکز کنید.
- کمی به کاری بپردازید که باعث میشود خوشحال باشید. مثلاُ چند صفحه کتاب بخوانید یا کمی بازی کنید. به این ترتیب میتوانید ذهنتان را از نمره دور کنید و به آرامش برسید.
- به صداها و افکار منفیای که در ذهنتان میشنوید توجه نکنید. بهجای اینکه خودتان را سرزنش کنید تصور کنید که دوستتان نمرهی بدی گرفته است. در این موقعیت، شما چطور با او صحبت میکنید؟ چه توصیههایی به او میکنید تا بتواند مشکل را حل کند؟ با همان لحن و زبان با خودتان صحبت کنید و به دنبال راه حل باشید.
مرحلهی دوم: قبل از صحبتکردن، آنچه را میخواهید بگویید آماده کنید
اینکه فقط درخواست کنید پدر و مادرتان کوتاهی یا کمکاریتان را ببخشند یا اینکه فقط قول بدهید نمره را جبران کنید، کافی نیست. بنابراین در گفتوگویتان فقط این حرفها را نزنید. شما باید نشان بدهید که برای جبران اشتباه، برنامه دارید و آن را اجرا خواهید کرد. بنابراین:
- یک برنامهی مطالعاتی تهیه کنید تا نشان بدهید برای جبران، جدی هستید.
- پس از آن، جلسهای با معلم یا مشاور مدرسه داشته باشید و از آنها راهنمایی بگیرید تا اگر برنامهتان مشکلی دارد آن را رفع کنید.
قدم سوم: برای صحبتکردن دربارهی نمرهی بد، لحظهی مناسب را انتخاب کنید
برای صحبتکردن با والدینتان لحظهی مناسب را انتخاب کنید. برای انتخاب زمان مناسب زیاد وسواس به خرج ندهید و گفتوگویتان را عقب نیندازید. برای انتخاب زمان مناسب به این نکات توجه کنید:
۱. زمانی را انتخاب کنید که پدر و مادر هر دو در خانه هستند.
۲. به محض اینکه پدر و مادرتان از سر کار به خانه میآیند با آنها صحبت نکنید. قبل از شروع یک گفتوگوی مهم به آنها فرصت بدهید تا استراحت کنند.
۳. بعد از صرف شام، معمولاً زمان مناسبی برای صحبت با هر دوی آنهاست.
اگر مطمئن نیستید چه زمانی با والدین خود میتوانید صحبت کنید، از خودشان سؤال کنید.
قدم چهارم: هنگام صحبتکردن دربارهی نمرهی بد، به این اصلها توجه کنید
هنگام صحبتکردن با والدین و بزرگترها نیاز است به یکسری از اصول توجه کنید تا گفتوگوی خوبی داشته باشید و در نهایت به نتیجهی مناسب برسید.
با ادب باشید
زمانی که مؤدبانه صحبت کنید پدر و مادرتان بهتر به صحبتهای شما گوش خواهند داد. وقتی میگوییم باادب باشید منظورمان این است:
- هرگز امتحان سخت یا معلم را بهانه نکنید و با فحاشی صحبت نکنید.
- صدایتان را بلند نکنید و آرام و شمرده صحبت کنید.
- با اعتماد بهنفس و جدیت به والدین خود نزدیک شوید؛ احمقانه و عصبی رفتار نکنید. اگر رفتار درستی از خود نشان دهید، به احتمال زیاد والدینتان واکنش مثبت نشان خواهند داد.
بیش از حد توضیح ندهید
مستقیم سر اصل مطلب بروید. برای مثال، میتوانید از چنین جملههایی استفاده کنید: «نمرهي بدی گرفتم.» یا «بسیار متأسفم که در امتحان عربی خیلی خوب عمل نکردم». حواستان باشد برای اینکه گفتوگو را به نفع خودتان تمام کنید، به حاشیه نروید. پس از جملههایی مثل «سؤالات امتحان خیلی بد طراحی شده بود.» یا «معلم درست درس نداده بود.» استفاده نکنید.
صادق باشید و بهانهجویی نکنید
ممکن است ذهنتان با بهانهجویی تلاش کند عملکرد ضعیفتان را توجیه کند، اما صادقنبودن و بهانهجویی به کارتان نمیآید چون نمرهتان را تغییر نخواهد داد! والدینتان از اینکه شما با آنها روراست و صادق هستید، بیشتر خوششان میآید.
به یک نکتهی مهم توجه کنید: بین بهانهجویی و تحلیلکردن تفاوت وجود دارد. اگر دلیل عملکرد بدتان را پیدا کردید آن را صادقانه بیان کنید اما اگر کمکاری کردهاید به دنبال بهانه نباشید.
- بهانهگرفتن: معلم امتحان را خیلی سخت گرفت.
- تحلیلکردن: من مطالب را متوجه نشده بودم.
به آنها بگویید چرا نمرهی بد گرفتید
وقتی پدر و مادرتان از شما میپرسند: «چرا نمرهی کمی گرفتهای؟» دلیل واقعیاش را بگویید. مثلاً بگویید برای امتحان به اندازهی کافی درس نخواندهاید. اما اگر به اندازهی کافی درس خواندهاید اما باز هم نمرهی خوبی نگرفتهاید بدون خجالت دربارهاش حرف بزنید.
مثلاً بگویید: «درس را خوب نفهمیدم». اگر صادقانه حرف بزنید و به دنبال این نباشید که بهانه بیاورید و بگویید که تقصیر من نبوده است، میتوانید دلیل مسئله را پیدا و به کمک پدر و مادرتان آن را حل کنید.

مرحلهی پنجم: برنامهتان برای جبران نمرهی بد را توضیح بدهید و به آن عمل کنید
به پدر و مادرتان بگویید که چگونه در آینده قصد دارید پیشرفت کنید و به برنامهای که برای بالا بردن نمراتتان دارید عمل کنید. توصیههای معلم و مشاور مدرسه را به آنها بگویید و برنامهي مطالعهای را که تهیه کردهاید نشانشان بدهید.
مرحلهی ششم: به حرف پدر و مادرتان گوش کنید
پدر و مادرتان بهترینها را برای شما میخواهند. به توصیههای آنها توجه کنید و درک کنید که نگرانتان هستند. بنابراین:
- اگر شما را نصیحت میکنند بیادبی نکنید و نگویید: «خودم میدانم» و با بیحوصلگی واکنش نشان ندهید.
- آنها ممکن است عصبانی یا ناامید شوند؛ این طبیعی است. حتی ممکن است سرتان فریاد بزنند. این واکنش را باید با آرامش بپذیرید. اما اگر شما را تنبیه بدنی شدیدی کردند، مشاور، مدیر مدرسه یا ناظم را در جریان قرار بدهید و با آنها مشورت کنید.

